William Turner
patrzy na Szczecin / looks at Szczecin
Szczecińską ulicę Jagiellońską pamiętam dobrze z wielu poranków, kiedy wspinałam się na jej wzniesienie w drodze do szkoły. Nie wiedziałam wtedy, że przed wojną nosiła nazwę Turnerstrasse — nadaną na cześć brytyjskiego malarza Williama Turnera. Usłyszałam o tej historii dopiero wiele lat później. W tym samym czasie miałam też okazję oglądać w londyńskim Tate Britain obrazy Turnera oraz jego szkice Szczecina, zachowane w szkicownikach z europejskich podróży.
Turner nigdy nie stworzył pełnego obrazu Szczecina i nigdy nie dowiem się, jak przedstawiłby moje rodzinne miasto. Jak uchwyciłby światło i otaczającą je wodę? Czy wspiąłby się na okoliczne wzgórza, szukając idealnej panoramy i właściwego światła?
Poniższa galeria jest próbą stworzenia takiego obrazu w rozmowie z AI: mojego spojrzenia na miasto, ujętego w “spojrzenie” Williama Turnera. Gdzieś w równoległym wszechświecie tak mógłby wyglądać jego portret Szczecina i Odry.
I remember Szczecin’s Jagiellońska Street well from the many mornings I spent climbing its incline on my way to school. Back then, I didn’t know that before the war it had been called Turnerstrasse — named in honor of the British painter William Turner. I learned this story many years later, around the same time I had a chance to see Turner’s works at Tate Britain in London, along with his sketches of Szczecin preserved in the notebooks from his travels around Europe.
Turner never created a full painting of Szczecin, and I will never know how he would have portrayed my hometown. How would he have captured its light and the water surrounding it? Would he have climbed the nearby hills in search of the perfect panorama and the right light?
This gallery is an attempt to imagine such a painting in a conversation with AI: my own view of the city, expressed through the lens of William Turner. Somewhere in a parallel universe, this might be what his portrait of Szczecin and the Oder could look like.
Kilka słów o procesie / A Few Words About the Process
Moja rozmowa z AI była w istocie rozmową z chatbotem opartym na modelu językowym — ChatGPT — choć początkowo rozważałam użycie bezpośrednio modeli typu style transfer. Ciekawiło mnie, jakie obrazy stworzy AI na podstawie fotografii szkiców oraz współczesnych zdjęć Szczecina wykonanych przeze mnie.
Tworzenie obrazu na podstawie szkicu przypominało mi nieco zabawę w kolorowankę. Było to trochę jak konstruowanie alternatywnej rzeczywistości: ja wiedziałam, jakie budynki przedstawiały szkice, podczas gdy model wydawał się wolny od takich ograniczeń (mimo nazw budynków podanych w tytule szkicu). Użyłam kilku szkiców (można je obejrzeć otwierając link z tytułem szkicu “Stettin: …“), podając jedynie krótkie polecenie oraz tytuł szkicu lub obrazu — interesowało mnie, co model zaproponuje za pierwszym podejściem.
W przypadku zdjęć współczesnych moja rozmowa z AI trwała dłużej. Modyfikowałam polecenia, byłam bardziej wymagająca i precyzyjna; wskazywałam na przykład, które obrazy J. M. W. Turner mogłyby stanowić inspirację. Model sam sugerował również możliwe kierunki zmian, posługując się przy tym dość niejednoznacznymi określeniami, takimi jak „bardziej poetycki” czy „nieco bardziej abstrakcyjny”. W jego rozumieniu „poetyckie malarstwo” to takie, w którym pamięć i wrażenie są ważniejsze niż dokładność, a obraz przypomina raczej wspomnienie niż fotografię.
Często musiałam korygować rezultaty, prosząc o usunięcie nagłych i niezrozumiałych zmian perspektywy czy formatu obrazu, a także o wyeliminowanie obiektów, których nie było na zdjęciu. Ciekawym wyjątkiem było dodawanie przez model czerwonych akcentów, dość typowych dla malarstwa Turnera. Z drugiej strony prośba o wprowadzenie elementu charakterystycznego dla jego twórczości mogła zakończyć się pojawieniem na obrazie na przykład parowca.
Zdarzało się też, że model tworzył coś wspaniale kiczowatego i — mimo ponawianych prób oraz dodatkowych wskazówek — pozostawał przy swoim wyborze (a ta część naszej rozmowy i jej wyniki pozostanie już między nami).
My conversation with AI was, in fact, a conversation with a chatbot based on a language model — ChatGPT — although at first I had considered using style transfer models directly. I was curious to see what kinds of images AI would generate based on photographs of sketches and contemporary photographs of the city taken by me.
Creating an image from a sketch felt a bit like playing with a coloring book. It was somewhat like constructing an alternative reality: I knew which buildings the sketches depicted, while the model seemed free from such constraints (despite the building names included in the sketch titles). I used several sketches (you can view them by clicking in the link in the title of each sketch “Stettin: …“), providing only a brief prompt and the title of the sketch or image — I was interested in seeing what the model would come up with on its first attempt.
In the case of contemporary photographs, my conversation with AI was longer and more iterative. I refined the prompts, became more selective, and specified, for example, which paintings by J. M. W. Turner could serve as inspiration. The model also suggested possible modifications on its own, using rather ambiguous terms such as “more poetic” or “slightly more abstract.” In its understanding, “poetic painting” meant one in which memory and impression are more important than accuracy, and the image resembles a recollection rather than a photograph.
I often had to correct the results, asking to remove sudden and inexplicable shifts in perspective or image format, as well as objects that had not been present in the original photograph. An interesting exception was the model’s tendency to add red accents, which are quite characteristic of Turner’s paintings. On the other hand, requesting a feature typical of his work could result in the unexpected appearance of, for example, a steamboat.
At times, the model produced something wonderfully kitschy and — despite repeated attempts and further guidance — stubbornly held on to its own vision (and that part of our conversation and its results will remain just between us).
Od szkiców do obrazów / From sketches to paintings
Od fotografii do obrazów / From photographs to paintings
Odra i Jezioro Dąbie / The Oder and Lake Dąbie
Miasto Szczecin / The city of Szczecin
Ulica Jagiellońska / Jagiellońska street